Geçmişe özlem... İnsanı en zorlayan şeylerden biri. Zamanımızı yaşamaya odaklanmışken bir anda odağımızı bozuyor; bir şeylerin yanlış olması hissi... Sevdiğim, bana harika hissettiren, belki de şu ana kadarki hayatımın en iyi dönemiydi... 2020!
Sosyal medyada genel bir özlem var 2020 ve öncesine. Ben neden artık her şeyin eskisi gibi olmadığını bulmakta zorlanırken, insanların da bunu söylediğini görünce yalnız olmadığımı fark ettim ve mutlu oldum. İnsanlar genel bir sebebe odaklanıyorlar: "Covid-19".
Gerçekten bir salgın her şeyi değiştirebilir mi? Hem de manevi değerleri... Bu bana çok saçma geliyor. Aslında aklıma bir başka fikir de geliyor: Büyümek. Evet, belki de kesin neden bu ama daha farklı şeyler de aklıma geldi. Peki neden şu an 30 yaşlarında olan kişiler de 2020 ve öncesinde daha "renkli" hissediyordu? Bu da daha büyük bir sorun olarak karşıma çıkıyor: Yaş ve şahıs fark etmeksizin herkes bir kırılma noktasına uğradı... Bu da yine anlamsız geliyor. Aslında bu anlamsızlıkları bitirecek tek şey, tekrardan "renkli" hissetmemiz olabilir.
Hesaba katacağımız iki farklı kişi olsun:
1- Geçen vakte göre çok farklı bir şey hissetmeyen kişi.
2- Birtakım kötü hislere kapılıp her şeyin eskiden daha güzel olduğunu savunan kişi.
Fark görmeyen kişi hayatını aynı düzlemde yaşamaya devam eder; diğer kişi ise sürekli sorgulamaların içinde dönüp durur. Sıkıntılı hisseden kişi için üç ihtimal var ki, birisi henüz düşündüğümüzde eleniyor: Kendinin durduk yere kötü hissetmeye başlaması. Eğer bir topluluğun bir şeyi savunduğunu görüyorsak, "o tek kişinin sorunu öznel değildir" demek isterdim. Ama hayır!
Bu duruma "Conformity", yani "Uyma" denir. Psikolojimiz bir durumu doğru biliyorken veya bir seçenekten eminken, eğer toplum farklı bir seçenekte hemfikirse onlara uyma eğilimi gösterebilir. 1951'de sosyal psikolog Solomon Asch tarafından, tam da bu durumu ölçmek için bir deney yapılıyor. Bir odaya birkaç denek alınıyor ancak bunlardan sadece birisi gerçek denek; diğerleri Asch'ın asistanları. Deneyde katılımcılara bir çift kart gösterilir: Birinde tek bir çizgi, diğerinde ise farklı boylarda üç çizgi vardır. Soru basittir: İlk karttaki çizgi, ikinci kartın hangi çizgisiyle aynı boydadır? Sahte denekler kasten yanlış cevaplar verir. Gerçek deneklerin %32'si, gerçeği görmelerine rağmen topluluğa uyarak yanlış cevaba katılır.
Az önceki konuya dönersek, üç ihtimali değerlendirmeliyiz:
1- Kişinin yaşadıkları ile hayat hissinin yoksunlaşması.
2- Yaşayan her insanın büyümesiyle beraber heveslerinin kaybolması veya küçülmesi.
3- Kişilerin toplu bir şekilde, belirli bir zaman diliminde hayat hislerinin yoksunlaşması.
2020 özelinde 3. durum, yani toplumsal bir kırılma noktası olması en kapsamlı ihtimaldir. Peki bu mümkün mü? 2019 sonuna dönelim; Covid-19 dünyayı sarstı ve bizi karantinaya, evlerimize mahkum etti. Sosyal medya ile aramızda büyük bir yakınlık oluştu. 2022'de önlemler kalkıp her şey "eskiye" dönerken bile şu sızlanma duyuluyordu: "Hiçbir şey eskisi kadar iyi değil."
İşte "Büyük 2020 Çukuru" burada ortaya çıkıyor. Büyük bir boşlukta sosyal mecralara hapsolup kendimizi bu şekilde tatmin ettik. Dijitale tam bağlanmamışken virüs hatıraları bizi dijital bağımlılığa sürükledi. Dopamin gelirimizin kaynağını tümden değiştirdik ve "Her şey kötüleşti" söylentisine uyum sağladık.
Peki böyle mi kalacağız? Güç sizin elinizde. Dopamin kaynaklarımızı ne kadar kağıt, kalem, doğa ve gerçek aktivitelere çevirirsek bu uçurumu o kadar çabuk yok ederiz. Birçoğumuzun sorunu olan "çalışamama" durumu da bu conformity sorunu ile ilgili. Arkadaşınız "Geç kaldın, yetiştiremezsin" dediğinde ona uymayı bırakın. Çabalayarak bir yanlışa ulaşmanız, çabalamadan başkasının doğrusuna uymanızdan daha faydalıdır.
Son söz olarak; kafanıza estiği gibi çalışmaya başlayın ama istikrarı sürdürün. "Doğal dopamin ağırlığı" mantığını deneyin. Kendi doğru mantığınızı kurun. İstikrarlı çalışmanız, "geç kaldın" diyen insanların size yetişemeyeceği anlamına gelir.
Nostalgia for the past... One of the most challenging experiences for a human. While we are focused on living in the present, it suddenly disrupts our focus with a feeling that something is wrong. It was a period I loved, one that made me feel wonderful—perhaps the best time of my life so far... 2020!
There is a general longing on social media for 2020 and everything before it. While I was struggling to understand why things aren't the same anymore, seeing others express the same sentiment made me realize I wasn't alone. People generally focus on one reason: "Covid-19."
Can a pandemic truly change everything? Even our spiritual values? This seems absurd to me. Another idea comes to mind: Growing up. Perhaps that is the definitive reason, but other factors occurred to me as well. Why did people now in their 30s also feel more "colorful" in 2020 and before? Regardless of age or person, everyone hit a breaking point... The only thing that can dissolve this meaninglessness is to feel "colorful" once again.
Let's consider two types of people:
1- The person who doesn't feel much difference as time passes.
2- The person who falls into negative emotions, claiming everything was better in the past.
This situation is called "Conformity." In 1951, social psychologist Solomon Asch conducted an experiment to measure this. When a group of fake participants gave wrong answers, 32% of the real subjects conformed to the group's wrong choice despite seeing the truth with their own eyes.
Returning to our topic, we must evaluate three possibilities:
1- Depletion of the sense of life due to personal experiences.
2- Loss of enthusiasm due to growing up.
3- A collective depletion of the sense of life within a specific timeframe.
The 3rd case—2020 being a collective breaking point—is the most comprehensive. We were trapped in our homes and became deeply intimate with social media. Even when things returned to "normal" in 2022, a moan was heard: "Nothing is as good as it used to be."
This is "The Great 2020 Pit." We satisfied ourselves within a void, trapped in digital spaces. We completely changed the source of our dopamine income. We began struggling with ourselves for the sake of the past. But the power is in your hands: the more we shift our dopamine sources back to paper, pen, nature, and creative activities, the sooner we eliminate this abyss.
Most of us struggle with "inability to work." When a peer says, "You are too late, you can't catch up," they are the fake subjects in the Asch experiment. Do not conform to their subjective discouragement. Reaching a wrong answer through your own struggle is more beneficial than reaching a right answer by conforming to someone else's choice without trying.
In conclusion, start working whenever you feel like it, but maintain consistency. Use the "natural dopamine weight" logic. Establishing your own correct logic means the "you're late" people will never be able to catch up to you.